Algemeen

Hoe en waar kan ik stemmen bij verkiezingen?

Wat te doen als u geen stempas heeft ontvangen

U kunt alleen stemmen als u een stempas heeft. Wanneer u geen stempas heeft ontvangen of uw stempas kwijt bent, kunt u de burgemeester verzoeken een nieuwe stempas uit te reiken. Dit kan schriftelijk of mondeling. Het schriftelijk verzoek moet uiterlijk 5 dagen voor de stemming te zijn ontvangen. Het mondeling verzoek moet uiterlijk op de dag voor de stemming om 12.00 uur zijn gedaan.

Stemmen met een stembiljet

U stemt met een papieren stembiljet. U ontvangt de kandidatenlijst van uw gemeente. Op deze lijst vindt u de namen van de partijen en kandidaten op wie u kunt stemmen. Wanneer u op de dag van de verkiezing gaat stemmen, ontvangt u in het stemlokaal het stembiljet. Hierop maakt u met een rood potlood uw stem kenbaar.
Een commissie heeft geadviseerd over elektronisch stemmen en tellen. Het kabinet heeft nog geen besluit genomen over de haalbaarheid van de voorstellen die deze commissie heeft gedaan.

Stemmen in andere gemeente

Wilt u in een andere gemeente stemmen dan waar u staat ingeschreven, dan moet u een kiezerspas aanvragen. Alleen bij gemeenteraadsverkiezingen is dit niet mogelijk. Een kiezerspas wordt eenmaal uitgereikt. Raakt u hem kwijt, dan kunt u geen nieuwe krijgen. U kunt een kiezerspas schriftelijk en mondeling aanvragen:

  • Schriftelijk een kiezerspas aanvragen kan tot 5 dagen voor de verkiezingsdag. U doet dit door een aanvraagformulier in te dienen bij uw gemeente. Deze formulieren zijn gratis verkrijgbaar bij elke gemeente.
  • Mondeling een kiezerspas aanvragen kan tot op de dag voor de stemming tot 12.00 uur. Hiervoor moet u zich persoonlijk met uw stempas melden bij de afdeling Burgerzaken van uw gemeente.

Identiteitsbewijs mag maximaal 5 jaar verlopen zijn

U mag zich bij het stembureau identificeren met een maximaal 5 jaar verlopen identiteitsbewijs. Ook voor het geven van een onderhandse volmacht kunt u een maximaal 5 jaar verlopen identiteitsbewijs gebruiken.

Heeft u geen identiteitsbewijs en wilt u er geen aanvragen, dan kunt u besluiten iemand schriftelijk te machtigen om namens u te stemmen. In dat geval controleert de gemeente uw persoonsgegevens in de Basisregistratie personen

Iemand machtigen

Als u niet in de gelegenheid bent zelf te stemmen, kunt u een ander machtigen dit voor u te doen. U kunt op 2 manieren iemand machtigen:

  • U kunt iemand onderhands machtigen. Dit is alleen mogelijk bij iemand uit dezelfde gemeente. U vult hiervoor de achterkant van uw stempas in, laat de gemachtigde medeondertekenen en geeft vervolgens de pas aan hem of haar mee. Deze persoon moet u ook een kopie van uw identiteitsbewijs meegeven. De kopie moet hij of zij laten zien aan het stembureau. Het is niet langer mogelijk om iemand te machtigen als u al in het stemlokaal bent.
  • U kunt een schriftelijk verzoek indienen bij uw gemeente. Dit verzoek moet ondertekend zijn door uzelf en degene die uw stem gaat uitbrengen. Bij verkiezingen voor de Tweede Kamer en het Europees Parlement kan dat ook iemand uit een andere gemeente zijn. Hetzelfde geldt voor verkiezingen voor Provinciale Staten en waterschappen. U moet wel in dezelfde provincie wonen en onder hetzelfde waterschap vallen als de gemachtigde. Het indienen van het verzoek kan tot uiterlijk 5 dagen voor de verkiezingsdag. U hoeft hierbij niet te wachten tot u uw stempas heeft. Voor dit verzoek zijn bij elke gemeente formulieren verkrijgbaar.

Openingstijden stemlokalen

Een stemlokaal is bij verkiezingen geopend van 7.30 tot 21.00 uur. Stemlokalen kunnen worden ingericht op locaties waar veel publiek komt, zoals een winkelcentrum, treinstation of ziekenhuis. Deze stemlokalen kunnen eerder dan 7.30 uur open gaan en ook eerder dan 21.00 uur sluiten.

Mobiele stembureaus

De gemeente kan mobiele stembureaus instellen, zoals een bus. Deze stembureaus kunnen tijdens de verkiezingsdag op verschillende plekken staan. Het college van burgemeester en wethouders van een gemeente stelt de openingstijden van het mobiele stembureau vast en publiceert deze.

Stemlokalen toegankelijk voor kiezers met een lichamelijke beperking

Minstens een kwart van de stemlokalen in een gemeente moet toegankelijk zijn voor kiezers met een lichamelijke beperking. Dat houdt in dat de plek en de inrichting van deze stemlokalen geschikt moeten zijn om deze kiezers zo veel mogelijk zelfstandig te laten stemmen. Gemeenten zullen apart communiceren over de toegankelijkheid van de speciale stemlokalen voor mindervaliden.

Stemmen vanuit het buitenland

U kunt bij verkiezingen ook vanuit het buitenland stemmen. Daarvoor moet u:

  • in het buitenland wonen;
  • 18 jaar of ouder zijn;
  • de Nederlandse nationaliteit bezitten;
  • zich vooraf registreren.

Informatie over dit hoofdstuk
Datum laatste aanpassing: 2015-07-22 13:26:29
Licentie: CC0 1.0 Universal
Taal: nl-NL

Meer over dit onderwerp
Hoe kan ik blanco stemmen bij een verkiezing?
Wie werken er op een stembureau?
Kan ik een klacht indienen over een stembureau?
Wat is kiesrecht en wie mogen er stemmen of gekozen worden?
Welke verkiezingen zijn er in Nederland?
Wat zijn de waterschapsverkiezingen?

Download: HTML | CSV | Excel | JSON